هفشجان یگانه قطب تشیع چهارمحال از عصر تیموری(600 سال تشیع)
✳️تذکر این متن یکی از کاملترین مطالب تاریخی هفشجان بطور اختصاصی شرایط هفشجان را از 800 سال قبل تاکنون بصورت علمی بررسی کرده است... با دقت بخوانید...

هفشجان و تشیع و کلمات کلیدی!!!...
هفشجان در دوره میانی اسلامی
هفشجان جدید(شهری که از 800 سال پیش ایجاد شده است) در دوره ایلخانی و نیز محلی اتابکان سنی مذهب بودند.
✳️حنفی نام یکی از شاخههای مذاهب اهل سنت از دین اسلام است. واز مذاهب فقهی و پیرو ابوحنیفه نعمان بن ثابت از ائمه چهارگانه اهل سنت است.
اما ورود نام شیعه حداقل در همین عصر است. اسماعیلیان توانستند هفتمین و آخرین قلمرو خود را حداقل در قرن هفتم هجری در این مکان تثبیت کنند اما در 654 هجری قمری منقرض شدند. دیده بان نظامی و قلعه نظامی تخت صمنبر جهان بین هفشجان از آثار میانی دوره اسلامی در این منطقه است . این قلعه عظیم و استراتژیک بر فراز یکی از قله های رشته کوه جهان بین و در بالای شاهراه دژپارت-دزپارت-اتابکی قرار داشت. این بنا در دهه اخیر توسط هلی کوپتر(توسط نابود کنندگان حافظ میراث نما) دو بار منفجر شد.

✳️اسماعیلیه یا باطنیه فرقهای از شیعه امامیهاست که معتقدان آن، محمد بن اسماعیل برادرزاده موسی کاظم را آخرین امام میدانستند. ظهور این فرقه اصلاً نتیجه اختلاف در امامت اسماعیل بن جعفر صادق با برادرش موسی بن جعفر بودهاست. اسماعیلیان معتقدند که پس از مرگ جعفر صادق (در قرن هشتم میلادی) امامت به پسر بزرگتر وی میرسید؛ اما چون پسرش اسماعیل پیش از پدر درگذشته بود، امامت به محمد بن اسماعیل منتقل شد که سابع تام است و دور هفت با او تمام میشود و پس از او امامت در خاندان وی باقی ماند..
💟بنابراین حضور شیعیان در این سرزمین حداقل تا 800 سال پیش به صورت یکی از قلمروهای حکومت شیعیان اسماعلییه ذکر شده است اما همانطور که گفته شد این شیعیان هفت امامی بعد از امام ششم جعفر صادق بن محمد بن علی بن حسین بن علی دچار اختلاف با مسیر شیعه دوازده امامی شدند.

اسماعیلیان و هفشجان/دیده بان نظامی؛ محدوده قلمرو هفتم و آثار آن...
در فاصله 654 هجری قمری تا 845 هجری قمری هفشجان بازهم سنی مذهب حنفی باقی ماند تا اینکه...
در سال 845 هجری قمری، یکی از جنبش های شیعی اثنی عشری(دوازده امامی) در خوزستان بوقوع پیوست. این جنبش که توسط اعراب ایرانی صورت پذیرفت به برپایی یک حکومت مستقل شیعی صوفی مقارن سلسله تیموریان منجر شد. سید محمد بن فلاح مشهور به میر محمد مشعشع یا نوربخش رهبر این جنبش شیعی بود و حکومتی که در هویزه بنیان نهاده شد مشعشیان و آل مشعشع نام گرفت. حکومت مشعشیان شامل مناطق خوزستان و بخشهایی از عراق کنونی است که تا دولت صفویان بصورت یک حکومت خودمختار باقی ماند اما در این دوره تبدیل به بخشی از والیان خوزستان صفوی گردید. درگیری سیدمحمدبن فلاح با اسپند قراقویونلو (حکومت 848-837ه) از مهم ترین جنگهای مشعشیان است.
✅✳️نسب سید محمد بن فلاح بن هیبت الله
☪سیدمحمدبن فلاح (عالم مفید و عاقل رشید)، معروف به مهدى، ((علامه عصر و نادره دهر، فرید زمان و افلاطون اوان)) فرزند هبة الله بن حسن بن علىمرتضى بن سید عبدالحمید نسابة بن ابوعلى فخاربن احمد بن ابوالغنایم بن ابوعبدالله حسین بن محمد بن ابراهیم مجاب بن ✳️محمد صالح بن☪امام موسى کاظم(ع) است. وی در شهر واسط به دنیا آمد و تحصیلات خود را در شهر حله و در مکتب احمد بن فهد حلی (۷۵۷-۸۴۱ق) گذراند. مطابق منابع، سید محمد در مدت کوتاهی به درجات علمی بالایی رسید تا جایی که اجازه تدریس را از استاد خود دریافت نمود.
محمد بن فلاح اهل ریاضت و دارای منش صوفیانه بود تا آن جا که یک بار به مدت یک سال در مسجد جامع کوفه معتکف شد و در طول آن مدت غذای وی اندکی آرد جو بود و در این مدت بسیار میگریست.
سید محمد در کتابش ☸(کلامالمهدی) که در سال ۸۶۵ق نگاشته، خود را سیدی نایب مناب مهدی (عج) میداند و «و هذا السید المناب عن الغائب» تعبیری است که از خود در این کتاب به کار برده است. وی علاوه بر نایب مهدی، خود را «امام امت» هم میخواند.
☪✳️میرمحمد در هفشجان✳️
میر محمد مشعشع در اوان حکومت خود در هفشجان، به عنوان یکی از مراکز مهم مذهبی بود حضور یافت. در اسناد حضور حداقل دوباره او در چهارمحال و علاقه وافر او به دیار هزارخانی(هفشجان) ذکر شده است. مردمان هفشجان جدید ضمن استقبال از او و بینش وی، سرانجام در قرن نهم هجری قمری/نهم هجری شمسی/پانزدهم میلادی از مذهب تسسنن حنفی به شیعه دوزاده امامی گرویدند و ضمن پادشاه خواندن وی، ✳️سکه بنامش زدند و خطبه بنامش خواندند...
این بود آغاز تشیع دوزاده امامی در هفشجان از حداقل 600 سال قبل تا کنون....
میر محمد مشعشع بخشی از فرزندان خود را در هفشجان مستقر کرد. این سادات مشعشعی، نوادگان امام موسی کاظم(ع)، تحت عنوان سادات حسینی، جلالی، کیانی، کنعانی هفشجانی و... امروزه در این شهر ساکن اند و از اعقاب امام موسی کاظم می باشند. وجود میر محمد به تنهایی بر اهمیت و مرکزیت مذهبی، سیاسی هفشجان حکایت دارد و خود به تنهایی برای بیان این امر کفایت دارد...
مردمان هفشجان از این زمان با آغوش باز از تشیع استقبال کردند و در کمتر از صد سال بعد رشد مذهبی و هنری خود را به منصه ظهور رساندند.
در دوره مولی علی پسر میر محمد شهرهای نجف، کربلا و حلّه به تصرف مشعشیان درآمد اما رفتار تندگرایانه و ادعای مهدویت او سبب شد قدرت به فرزند دیگر میر محمد یعنی محسن برسد...این مقطع زمانی، دوره استقرار توام با آرامش دولت مشعشعی است. در همین زمان قلمرو این حکومت به اوج گستردگی خود رسید...
میر محمد مشعشع در سال 870 هجری قمری فوت نمود. در سولقان تهران آرامگاهی منسوب به او بنام محمد نوربخش وجود دارد. اما باید دانست آرامگاه این سرسلسله حکومتی شیعی و فردی مشهور نه منسوب در سولقان است که مدفون در .... است! در آینده ای نزدیک واقعیات علنی خواهند شد...

سکه های دوران مشعشعیان هفشجان

✅مشعشیان حکومت شیعی از 845هجری قمری
✅سکه های دوران مشعشیان/سنه تسعمانه و خمسه و ثلاثین/قرن نهم هجری(600 سال پیش)/ دوران حکومت میر محمد مشعشع(ابن فلاح مشعشی) #هفشجان_دارالعباده
اما اوج تشیع در هفشجان در دوره صفوی بود....
در ابتدای حکومت صفویان شاه اسماعیل اول ضمن اعلام حمایت از مشعشیان اما بعدها مشعشعیان را تار و مار کرد و از سطح یک حکومت خودمختار به والیان صفوی تبدیل نمود. هم حکومت صفوی و هم مشعشعی هر دو شیعه بودند....
اما در این زمان هفشجان و در کل منطقه چهارمحال مستقل از خوزستان بود و ضمن داشتن والی حکومتی مجزا سرزمینی آباد و مورد توجه پادشاهان صفوی قرار گرفت؛ این سرزمین همچنان شکارگاهی مناسب بوده است. از نخستین والیان چهارمحال مستقر در هفشجان می توان ✳️تاجمیر خان هفشجانی را نام برد. تاجمیر خان امروزه آنچنان معروف هست که به عنوان شخصی بختیاری خوانده می شود اما در هر صورت تاجمیر حاکم این منطقه بود و تثبیت قدرت او در هفشجان صورت پذیرفت. دانگ اول هفشجان یعنی دانگ تاجمیر هم بسیار معروف است.
تاجمیر به علت برآورده نکردن خواسته های شاه طهماسب اول صفوی در سال 974 هجری قمری فرمان او کشته شد. فرزند او جهانگیر خان بعد از او حاکم منطقه باقی ماند.

صفویه و اقتدار تشیع دوزاده امامی
اما اوج صفویه، اوج شکوفایی و توسعه هفشجان بود. در دوران شاه عباس اول صفوی و با انتقال پایتخت از قزوین به اصفهان، منطقه چهارمحال که بصورت چهارمحال متصل اصفهان یا محال اربعه متصل اصفهان(مشتمل بر لار(هفشجان)، گندمان، کلار و میزدج) شناخته میشد بیش از پیش مورد توجه حکومت صفوی قرار گرفت. در این زمان بجای والیان محلی از والیان ترک نیز در هفشجان استفاده شد و بیگلر بیگی های متعددی در هفشجان مرکز چهارمحالِ اصفهان حضور یافتند از آنجمله از همه معروفتر ✳️سپهسالار ایران از سرداران فاتح هرمز و نایب مناب امامقلی خان، شاهقلی بیگ صفوی در هفشجان است.
☪در این دوران عالمان جلیل و هنرمندان توانا هفشجان اوج صفوی را نمودار کردند. در این دوران هفشجان، چندین مجتهد یگانه در عرصه مذهب حقه تشیع جعفری در سراسر مُلک تشیع پرورش داد و نام و نسبشان باشد برای آینده....

✳️سنگ قبرهای صفویه هفشجان(400 ساله)؛ متبرک به اسماء ائمه شیعه...
✅از جمله شهید قائد(ثانی) هفشجانی بزرگ خاندان، قائد هفشجانی از شهدا و عالمان شیعه هفشجانی عصر صفوی است که ظاهراً در ابتدای دوره شاه عباس اول صفوی شهید شده است. قائد یا قاید و کاهید نامهای متدوال این نسب است. از افراد مشهور دوره های بعدی می توان از قاید عبدالحمید، قاید خاجه وردی و قاید خلیفه قلی هفشجانی اشاره کرد...
در مجموع چهارمحال سرانجام کاملاً شیعه مذهب گردید. شیعه شدن آبادی های چهارمحال مقارن با دیگر مناطق عمده کشور از عصر صفوی و خصوصاً 400 سال پیش بوده است در این مقارنه اما هفشجان دوران اوج فرهنگ تشیع را می گذراند و در واقع دویست سال زودتر شیعه دوازده امامی شده بود... هفشجان صفوی هم یگانه قطب تشیع منطقه جبال بود و هم هنر و زیبایی هنرمندان هفشجانی به کمک مذهب آمد. صنعت حجاری و سنگ تراشی در این دوران شکل گرفت و ماحصل آن چندین هزار سنگ قبر، شیر سنگی، بناهای تاریخی و.... بود. این هنر والا که در گورستان بی نظیر بُزلَر هفشجان قابل مشاهده است نشانگر در خدمت بودن هنر برای عقاید تشیع است. نام ائمه دوازدگانه شیعه امامی و عبارات قرآنی و دعایی و خصوصاً نادعلی و مناجات نامه ها و شعارهای مذهبی شیعه و نمادهای آن در این دوره قابل مشاهده است. شیر سنگی از این عصر متداول شد و این خود سمبل قدرت در مذهب تشیع بود و نمادی از شجاعت علی بن ابی طالب امام نخستین شیعیان...
هفشجان در دوره جانشینان شاه عباس اول نیز همچنان در اهمیت و مرکزیت تمام ماند. رشد تشیع در این دیار سبب شد تا هفشجان به ✅دارالمومنین اصفهان، صفاهان شهرت بگیرد... و شاهان صفوی خصوصاً شاه عباس اول در فرمانهای خود دارالعباده صفاهان را مورد توجه قرار دهند و هم سفر شاهان صفوی خصوصاً شاه عباس کبیر، شاه عباس دوم و شاه سلطان حسین صفوی در سرزمین آب حیات(هفشجان اصفهان) بطور خاص تر مورد توجه باشد...

☸نادعلیاً مظهر العجایب...
روند توسعه مرکز سیاسی، فرهنگی، مذهبی و راهی مرکز محال اربعه متصل در حال ادامه بود که صفوی به آخر رسید. افعان حمله کرد و اصفهان سقوط کرد. از این زمان سال 1135 هجری تا 1149 یعنی یکسالگی حکومت نادرشاه افشار حکومت ظاهری والیان در هفشجان ادامه داشت تا آنکه نادر شاه...
در دوره صفویه به طور واضح پسوند هفشجانی بروی سنگ قبرهای نفیس آن چه افراشته و چه تخت مشاهده می شود و نشان از آن دارد که نام هفشجان نامی بس دیرینه تر در این منطقه باشد. سنگ قبر های نفیس حاکمان و عالمان و افراد مشهور و بازرگانان که نمونه های بدیع ذوق و هنر و حجاری است بدست چندی از خوشنویسان قدیم و مشهور هفشجانی اصفهانی نوشته شده... از آن جمله سنگ کاروانی و ساربانی متعلق به یکی از افراد مشهور در اواخر صفویه(1135 ه.ق) که از شاهکارهای یکی از اساتید مسلم خوش نویسی است و متاسفانه در سال 1386 تکه تکه شد...

✅سنگ کاروانی-سنه 1135 هجری قمری
☪نادشاه افشار در سال 1149 هجری قمری به دنبال سرکوب شورش بختیاری ها به چهارمحال آمد. نادر از راه دزپارت و پس از گذر و از رخ و دامنه جنوبی دشت لار وارد هفشجان شد اما برخلاف پادشاهان گذشته عمل نمود. نادر در هفشجان بیگلر بیگی های ترک صفوی را عزل و درصدد برآمد تا یک مرکز حکومتی مستقل در میانه دشت لار درست کند تا هم از شر اقدامات حاکمان هفشجانی(طرفدار و مدعی صفوی) راحت و هم قیام بختیاری ها را سرکوب کند.
✅بنابراین نادرشاه ضمن اعمال 1-سیاست صفویه ستیزی همانطوری که پایتخت را از اصفهان به مشهد برد. به دنبال محو نمادهای صفوی گشت 2-بر سیاست قوم گرایی خود هرچند که صفویان نیز مثل خودش ترک بودند. مراکز ترک نشین را گسترش داد 3-کوچ اجباری را نیز صورت داد
این اقدامات نادرشاه هفشجان را برای اولین بار در منطقه نزول داد و این آغازی بر یک زوال است که تا کنون تشدید یافته است. نادرشاه محب علی بیگ قلیچه ای ترکمان از سرداران خود را در هفشجان ماموریت داد تا در تنها قریه ترک لار، یعنی شَهرک لار که در همسایگی مرکز آن یعنی هفشجان بود مستقر شود و مرکز حکومتی چهارمحال را به آنجا منتقل کند. و در نیش جمله تاریخی خود از آن جهت که تنها یک شب در هفشجان بود و به سردسیری این منطقه اشاره داشت و به سردار خود گفت: ✳️«اینجا فقط برای نگهداری قاطر خوب است و نیازی نداریم در کناره کوهی عظیم مجال به مدعیان صفوی دهیم همانطوری که هفشجان صفاهان خودش به حدی کافی صفوی است»
و بعد نیز از همین دزپارت به جنگ با بختیاری رفت و آن ها را شکست داد؛ در این مدت هفشجان همچنان مرکز راهی، تجاری و مذهبی خود را داشت و عالمان خود را برای ترویج و اموو مذهبی شیعه داشت. حتی نماز جماعت را در هفشجان ادا می کردند.
✳️نادر در اقدام بعدی خود بخش بزرگی از فیلیها(لر کوچک لرسان) را در هفشجان استقرار داد و همزمان بخش بزرگی از خلج ها(ترکان) را به هفشجان منتقل کرد از این زمان هفشجان خود شاهد درگیری های قومی فیلی و خلج از یکسو و اختلافات فارس و ترک و بختیاری بود. و مجالی برای وحدت پیش نیامد و فرصت قیام علیه نادر امکان پذیر نبود.
و اثر مهم افشاری چهارمحال، مسجد جامع محب علی بیگ شهرک است که در سال1152هجری قمری توسط حاکم وقت چهارمحال ساخته شده است و حجّار آن استاد سهلعلی هفشجانی بوده است. و نیز آخوند ملاحسین کرچگانی از شاعران و عالمان متعهد آن دوره در شعری که از عوامل سازندهی حمام حاج عبدا...دهکرد نام می برد مفصلتر از همه به سنگتراش آن یعنی سهلعلی هفشجانی می پردازد و می گوید:
...و دیگر سهلعلی هفشجانی که باشد در مثل فرهاد ثانی
به هر کوهی زند او تیشه کین شود چون سُرمه در چشم جهان¬بین
شراری چون جهد از نوک کلکش زند بر گنبد دوار آتش
بعدها که نادرشاه سردار خود محب علی بیگ را نیز کشت و زندیه آمد. دوران حکومت 10 ساله در ✳️شهرک(شهر کیان) به پایان رسید. خاندان ریاحی که به تازگی در منطقه قدرت گرفتند بی واسطه حکومت چهارمحال را در عصر زند بر عهده داشتند و در ✳️چالِش تُر مستقر شدند و تا دوران قاجاریه حدود 40 سال حکومت مرکز چهارمحال را داشتند. کریمخان زند به جهت جنگ با بختیاری در این دوران هم در مَرغ گَندمان حضور داشت و هم در مرغ شاه هفشجان. در این دوره هنر حجاری هم کساد بود اما تنها نشانه های هنر این استان را نیز باید در این شهر جستجو کرد و از آنجمله تنها نماد شعر و شاعری استان در عصر زندیه سنگ قبر نفیس ☪قاید خلیفه قلی بن قاید خارجه وردی هفشجانی به سنه 1197 هجری قمری است.

✳️تنها نماد شعر و شاعری و هنری استان چهارنمحال و بختیاری-عصر زندیه
دوران زندیه نیز به پایان می رسد و در مجموع دوره های افشاریه و زندیه که اوج هرج و مرج در ایران شده بود و به موقعیت حکومتی هفشجان نیز خدشه وارد شده بود اما ادامه روند مذهبی هفشجان ادامه پیدا کرد. ابتدای قاجاری می رفت که هفشجان اهمیت خود را باردیگر به طور کامل احیا کند اما...
با لشکرکشی های آغا محمدخان قاجار و سقوط زندیه، هفشجان اندک مدیدی از سنه 1210 تا 1265 هجری قمری، و آغاز دوره ناصرالدین شاه قاجار موقعیت حکومتی چهارمحال را داشت. در این دوره بخشی از بازماندگان زندیه در فرار از حملات آغا محمد خان از شیراز به قمشه و دهاقان ✳️چهارمحالِ منفصلِ اصفهان مراجعه کردند و با سختر شدن اوضاع به هفشجان مرکز چهارمحالِ متصل مراجعت کردند و تا کنون نیز در این شهر حضور دارند(طایفه تخت کش ها)
زندها آخرین طایفه حضور یافته در هفشجان جدید هستند و مجموعه قومیتی هفشجان در این دوره کامل می شود. فتحعلیشاه بعنوان آخرین پادشاه مشهور حضور یافته در مرغ شاه هفشجان و ارتفاعات شاه نشین بُزلَر هفشجان است.
هفشجان این دوره نیز عالمان معاصر و مهم را داشته است. در اواسط قاجاریه بازهم موقعیت هفشجان تضعیف و در اواخر آن با تصرف چهارمحال اصفهان و جایگزینی خوانین بختیاری بجای چهارمحالی(چالش تُری) به اوج رسید. از جمله واقعه سقوط هفشجان در جریان جنگ یکماه ☪پهلوان شهید عوض هفشجانی در مقابل بیش از 8 هزار نفر از قشون خوانین (امیر مجاهد و امیر اشجع) که پس از یکماه با شهادت عوض و همسر شجاعش ماهی خاتون هفشجانی به اوج خود رسید.
✳️علمای اصفهان هر یک به نوبه خود این واقعه و جنایات را محکوم کردند بواسطه آن بفرمان مظفرالدین شاه در خصوص تقسیم اراضی میان رعایا و خوانین که پیش از این واقعه صورت گرفته بود اشاره کردند. شهید عوض و ماهی نیز تبدیل به یکی از سمبل های شیعه مذهبی منطقه در اواخر قاجاریه گردیدند.
در دوران قاجاریه عالم ومجتهد آیت الله مهدوی الخوانساری از سوی حوزه علمیه نجف اشرف ماموریت یافت تا در چهارمحال اصفهان به نمایندگی از حوزه تشیع و پرداخت.
به مسائل دینی در مرکز دینی هفشجان حضور یابد و از آن زمان فرزندان آیت الله مهدوی هر یک به عنوان عالمان و دانشمندان زمان خود در هفشجان پرورش یافتند. از جمله می توان به عالم جلیل قدر و شاعر مشهور ✳️میرزا احمد مهدوی و برادر گرامیشان ✳️آیت الله محمد مهدوی الخوانساری الهفشجانی در دوران معاصر اشاره کرد.
☪در ابتدای دوره پهلوی همچنان اسناد مهم، شجره نامه ها و شروح مذهبی و نوشته جات حکومتی چهارمحال در هفشجان نگهداری می شد....
در دوره پهلوی هفشجان بارها به عنوان دارالمومنین اصفهان خوانده می شد. از جمله آیت الله سید محمد رضا گلپایگانی (ره) از بزرگترین مراجع تقلید دوران معاصر و دوره پهلوی بارها هفشجان را به عنوان داالمومنین خطاب کرده است. (☪الحق هفشجان دارالمومنین شیعه است☪)
در جریان انقلاب 1357، با حضور نماینده آیت الله سید روح الله خمینی رهبر انقلاب، در هفشجان؛ ضمن تحریک شدن و جرقه ای بر آتش گروه های مذهبی شد و مردم هفشجان در دی ماه 1357 بخصوص با عنوان تنها کانون قدرت مذهبیون چهارمحال و بختیاری در 27 دی 1357 خورشیدی، ضمن حضور در مرکز شهرکرد، آخرین نماد سلطنتی شهرکرد و مجسمه پهلوی دوم را سرنگون و به بخشهای بزرگی از مراکز دولتی حمله کردند. پیش از این ساواک شهرکرد بدست چپ گرایان و نیز مذهبیون دارالمومنین هفشجان مورد حمله قرار گرفته بود.
پس از انقلاب اسلامی ایران، و با آغاز جنگ تحمیلی این کانون مذهبی فرماندهان، سرداران و رزمندگان در جبهه ایران حضور یافتند... پس از جنگ و دوران معاصر از دهه 70 خورشیدی همچنان موقعیت مذهبی هفشجان اینک در استان چهارمحال و بختیاری را متزلزل کرده اند اما پیشینه و اهمیت این قطب مذهب تشیع دوزاده امامی در زاگرس جنوب غرب ایران برای اهل تحقیق و عالمان شیعه آشکار است....

☪انَ الهَفشِجان مدینه مِنَ المدئنِ العِلمیه و...

مرحوم آیت الله سید محمد رضا گلپایگانی؛ مرجع عالیقدر جهان تشیع دوره معاصر، هفشجان را بار دیگر ملقب به ☪دارالمومنین نمودند.
به امید حفظ میراث هفشجان، یگانه قطب تشیع دوازده امامی منطقه چهارمحال و بختیاری از عصر تیموری تا کنون....
✳️مطالعات هفشجان و تشیع/
با تشکر از
🔹پایگاه اطلاع رسانی دفتر مقام محترم رهبری جمهوری اسلامی، آیت الله سید علی حسینی خامنه ای
🔹بیت مرجع تقلید مشهور جهان تشیع دوره معاصر، مرحوم آیت الله سید محمد رضا گلپایگانی (ره)
🔹دکتر عباس میلانی، موسسه ایران شناسی استنفورد و نویسنده کتاب نگاهی به شاه
🔹وزرات کشور جمهوری اسلامی
🔹دکتر یوسف مجید زاده، باستان شناس و تاریخ نگار معاصر
🔹تولیت آستان قدس رضوی
🔹مرکز اسناد و کتابخانه ملی ایران
🔹مرکز مطالعات اسلامی دانشگاه هامبورگ
🔹مرکز مطالعات اسلامی اصفهان
🔹استانداری اصفهان
🔹استانداری خوزستان
🔹فرمانداری هویزه
🔹فرمانداری شهرضا
و کلیه موسسات و بنیادهای مطالعاتی و مرکز اسناد و تحقیقات استراتژیک ایران
✳️مطالعات هفشجان و تشیع/
منابع مآخذ و یادکردها
🔹مجالس المؤمنین، نورالله شوشتری
🔹مشعشعیان، محمدعلی رنجبر
🔹اطلس شیعه، رسول جعفریان
🔹مجموعه اسناد تولیت آستان قدس رضوی
🔹مجموعه اسناد وزارت کشور جمهوری اسلامی
🔹آرشیو اسناد و مطالعات، موسسه ایران شناسی استنفورد
🔹آرشیو اسناد تاریخی دوره صفویه، بایگانی مجموعه - از ایران
🔹عالم آرای عباسی، اسکندر بیگ ترکمان
🔹جهانگشای نادری، میرزا مهدی خان منشی استرآبادی
🔹تاریخ کامل ایران، دکتر عبدالله رازی
🔹تاریخ تحولات سیاسی - اجتماعی ایران، رضا شعبانی
🔹مجموعه سخنان مرحوم آیت الله سید محمدرضا گلپایگانی (ره) و علمای اعلام دوره معاصر
🔹 اسناد حوزه علمیه نجف اشرف و اصفهان
و بسیاری دیگر از منابع، اسناد و آثار تاریخی شهودی دوره ایلخانی، تیموری، صفوی، افشاری، زندیه و قاجاریه تا دوره معاصر
.....
💟تحریریه جهان بین هفشجان با همکاری مرکز مطالعات استراتژیک
در پایان از همه بنیادها، موسسات مطالعاتی فرا خاورمیانه ایرانی و نیز ایراندوست اما اروپایی و نیز همکاری تولیت معظم و مجموعه های اداری، سیاسی جمهوری اسلامی ایران کمال سپاس و امتنان را داریم...
هفشجان و تاریخ هر دوره بزودی...
هفشجان و عیلام میانه.....
💟https://telegram.me/joinchat/DFEx0T-orIT1turWm4ROZg
💟telegram.me/Hooshangan
تحریریه جهان بین هفشجان